Menu

Zwolnienie lekarskie jako obywatel UE prowadzący jednoosobową działalność w Szwecji – co zrobić krok po kroku

Wielu obywateli UE pracuje w Szwecji i prowadzi jednoosobową działalność, ale w razie choroby pomija ważne kroki. Aby móc otrzymać zasiłek chorobowy (sjukpenning) i sprawnie prowadzić sprawę, musisz być zarejestrowany/-a w Försäkringskassan oraz móc potwierdzić swoją tożsamość.

Zanim zachorujesz: przygotuj podstawy

  • Zarejestruj się w Försäkringskassan. Ma to znaczenie zarówno dla prawa do świadczeń, jak i często dla dostępu do opieki zdrowotnej na warunkach szwedzkich (szwedzkie stawki pacjenta). Jeżeli Twoja praca w Szwecji nie ma charakteru tymczasowego i trwa dłużej niż 6 miesięcy, musisz zarejestrować się w Försäkringskassan, aby korzystać z opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak osoby ubezpieczone w Szwecji.
  • Personnummer ułatwia sprawy. Jeśli planujesz pobyt w Szwecji przez co najmniej rok, zwykle powinieneś/powinnaś się zameldować (folkbokföring) i wtedy otrzymasz personnummer.
  • E-identyfikacja znacząco ułatwia wszystko. Do logowania do e-usług Försäkringskassan wygodnie jest mieć BankID (wymaga szwedzkiego personnummer i konta w banku) lub Freja+ (wymaga personnummer albo potwierdzonego samordningsnummer). Zobacz: Logowanie bez personnummer.
  • Zgłoś konto bankowe do wypłat. W przeciwnym razie wypłaty mogą się opóźnić. Pomocny materiał: Wypłaty i konto bankowe.

Krok po kroku, gdy zachorujesz (jednoosobowa działalność)

  1. Zgłoś chorobę od razu (dzień 1). Försäkringskassan wskazuje, że chorobę należy zgłosić pierwszego dnia, albo najpóźniej w ciągu 7 dni.
  2. Złóż wniosek o zasiłek chorobowy (sjukpenning). Po zgłoszeniu choroby składasz wniosek o świadczenie.
  3. Zaświadczenie lekarskie, jeśli choroba trwa dłużej niż 7 dni. Lekarz często wysyła zaświadczenie elektronicznie. Jeśli Försäkringskassan go nie otrzyma, w niektórych przypadkach możesz wysłać je przez 1177 albo pocztą. Zobacz też: Gdzie wysyłać zaświadczenia i formularze.
  4. Pamiętaj o okresie karencji (karenstid). Jeśli nie wybrałeś/-aś innego wariantu, jako przedsiębiorca masz zwykle 7 dni karencji.
  5. Śledź sprawę na „Mina sidor” i zgłaszaj zmiany. Na przykład: gdy wracasz do pracy, gdy potrzebujesz przedłużenia zwolnienia lub planujesz wyjazd.

Jak oblicza się SGI przy jednoosobowej działalności

SGI, czyli sjukpenninggrundande inkomst, to dochód, który stanowi podstawę do obliczenia wysokości świadczeń. W przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą nie chodzi o obrót firmy, lecz o dochód z własnej pracy w działalności.

W praktyce punktem wyjścia jest wynik firmy przed podatkiem, po uwzględnieniu kosztów i odliczeń. Najprościej mówiąc, chodzi o zysk osiągany w działalności, a nie o całość przychodów.

Jeżeli działalność jest nowa i trwa krócej niż 36 miesięcy, obowiązują szczególne zasady okresu rozruchu. W takim przypadku SGI nie musi być ustalana wyłącznie na podstawie dotychczasowego wyniku firmy, lecz może zostać określona na poziomie odpowiadającym rozsądnemu wynagrodzeniu za podobną pracę wykonywaną na etacie.

Po zakończeniu okresu rozruchu Försäkringskassan zwykle bierze pod uwagę dochody z ostatnich trzech lat. Jeżeli z tych lat wynika wyraźny trend wzrostowy albo spadkowy, urząd ocenia SGI z uwzględnieniem tego trendu oraz przewidywanego dochodu w bieżącym roku. Jeżeli nie ma wyraźnego trendu, punktem wyjścia bywa średnia z trzech ostatnich lat.

To oznacza, że przy jednoosobowej działalności gospodarczej SGI nie zawsze opiera się wyłącznie na dochodzie z ostatniego roku. W praktyce Försäkringskassan ocenia całość sytuacji firmy i przewidywany dochód z pracy w działalności.

Ile można otrzymać

Na poziomie podstawowym sjukpenning odpowiada około 77,6% SGI. W praktyce oznacza to, że świadczenie jest nieco niższe niż 80% podstawy.

Ostateczna kwota zależy jednak od indywidualnie ustalonego SGI, okresu karencji, zakresu niezdolności do pracy oraz od tego, czy Försäkringskassan uzna spełnienie wszystkich warunków do wypłaty świadczenia.

Jak długo można otrzymywać świadczenie

Nie obowiązuje ogólna zasada, że zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy przysługuje zwykle tylko przez 6 miesięcy. Co do zasady sjukpenning na poziomie podstawowym można otrzymywać maksymalnie przez 364 dni w okresie 450 dni.

Jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej, w wielu przypadkach można ubiegać się o dalsze świadczenie na innym poziomie. Kluczowe znaczenie ma to, aby przez cały okres choroby dostarczać wymagane zaświadczenia lekarskie za ten czas, za który chcesz otrzymać wypłatę, oraz na bieżąco odpowiadać na pytania urzędu.

Opieka zdrowotna w innym kraju UE – co trzeba zrobić?

  • Pobyt tymczasowy: Zamów i zabierz kartę EKUZ (EHIC). Daje ona prawo do niezbędnej opieki w publicznej służbie zdrowia w UE/EOG (a także w Szwajcarii i Wielkiej Brytanii).
  • Leczenie planowane: Skontaktuj się wcześniej z Försäkringskassan. Możesz potrzebować złożyć wniosek w ramach zasad dotyczących planowanego leczenia za granicą (czasem wymagane jest wcześniejsze zezwolenie).

Podsumowanie

Jeżeli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą w Szwecji i zachorujesz, najważniejsze jest szybkie zgłoszenie choroby, złożenie wniosku o sjukpenning, dopilnowanie zaświadczenia lekarskiego oraz regularny kontakt z Försäkringskassan.

W przypadku przedsiębiorcy wysokość świadczenia zależy od SGI, czyli dochodu z pracy w działalności, a nie od samego obrotu firmy. Przy ustalaniu SGI znaczenie może mieć zarówno ostatni wynik firmy, jak i średnia lub trend z ostatnich trzech lat. Dlatego warto zadbać o porządną dokumentację księgową i przygotować się na to, że urząd może poprosić o dodatkowe informacje.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w kontakcie z Försäkringskassan, w uporządkowaniu dokumentów albo w wyjaśnieniu swojej sytuacji jako przedsiębiorca w Szwecji, warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia, aby uniknąć niepotrzebnych opóźnień i błędów.

Źródła

Peter Piotr Straznyk
Autor artykułu od ponad 30 lat wspiera przedsiębiorców, oferując specjalistyczne doradztwo w zakresie szwedzkiego prawa spółek oraz działalności transgranicznej. W swojej roli doradcy ekonomicznego pomaga również w kwestiach związanych z zakładaniem, rozwijaniem i prowadzeniem firmy.

Peter Piotr Straznyk - Straznyk Consulting AB

Powiązane posty