Zwolnienie chorobowe „Sjukskrivning” pracownika w Szwecji – co musisz zrobić od pierwszego dnia i później

Uwaga: Zasady i procedury mogą zależeć od układu zbiorowego oraz wewnętrznej polityki miejsca pracy. Zawsze sprawdź, co obowiązuje w Twojej firmie.

Warunki wstępne i podstawowe pojęcia

Odliczenie karencyjne „karensavdrag” (potocznie: „dzień karencji” – „karensdag”)

Odliczenie karencyjne „karensavdrag” to odliczenie od Twojego wynagrodzenia chorobowego w pierwszym dniu, gdy jesteś chory i zostajesz w domu zamiast iść do pracy. Oznacza to, że nie otrzymujesz wynagrodzenia za pierwszy dzień choroby. Wiele osób mówi „karensdag”, ale w Szwecji standardowo stosuje się odliczenie karencyjne „karensavdrag”.

Wynagrodzenie chorobowe „Sjuklön”

Wynagrodzenie chorobowe „Sjuklön” to świadczenie wypłacane przez pracodawcę na początku okresu choroby. Zasadniczo obejmuje ono okres dni 1–14 „dag 1–14”, a poziom wypłaty wynosi zwykle około 80% „cirka 80%” wynagrodzenia (przed podatkiem). Należy zauważyć, że odliczenie karencyjne dotyczy pierwszego dnia okresu zwolnienia chorobowego. Oznacza to, że pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe przez maksymalnie 13 dni.
Jednak sposób wyliczenia i wynik mogą zależeć od układu zbiorowego.

Zasiłek chorobowy „Sjukpenning”

Zasiłek chorobowy „Sjukpenning” wypłaca szwedzki urząd ubezpieczeń społecznych „Försäkringskassan”, gdy choroba trwa dłużej niż okres wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę. Dla pracowników zasiłek staje się zwykle aktualny od dnia 15 „från dag 15”, po spełnieniu określonych warunków i dostarczeniu niezbędnych danych/dokumentów.

Co warto załatwić, zanim zachorujesz (szczególnie jeśli jesteś nowy w Szwecji)

1) Numer personalny „personnummer” lub numer koordynacyjny „samordningsnummer”

Posiadanie numeru personalnego „personnummer” bardzo ułatwia funkcjonowanie w Szwecji, zwłaszcza w usługach cyfrowych. Numer personalny zwykle otrzymujesz, gdy zostaniesz zameldowany „folkbokförd”. 
Jeśli nie zamierzasz przeprowadzać się do Szwecji ani pracować tu dłużej niż 12 miesięcy, może wystarczyć, że uzyskasz numer koordynacyjny „samordningsnummer”.
Należy jednak pamiętać, że wiąże się to z ograniczonymi możliwościami działania w Szwecji oraz że nie będziesz mógł w prosty sposób naliczać sobie emerytury.

Dlatego zalecamy, aby zawsze ubiegać się o „personnummer”, jeśli planujesz pracować i mieszkać w Szwecji dłużej niż 12 miesięcy.

Niezależnie od podjętej decyzji, zawsze wyrabiaj sobie cyfrowy dowód tożsamości (e-legitimation) zgodnie z poniższym punktem.

2) Rejestracja w Försäkringskassan i status ubezpieczenia w Szwecji

Aby otrzymywać świadczenia takie jak zasiłek chorobowy, zwykle musisz być ubezpieczony w Szwecji „försäkrad i Sverige”.

Nie dzieje się to automatycznie w momencie, gdy przeprowadzasz się do Szwecji i zaczynasz tu pracować.

Musisz samodzielnie zgłosić się do Försäkringskassan (szwedzkiego zakładu ubezpieczeń społecznych). Można to zrobić na stronie internetowej Försäkringskassan. Zrób to jeszcze przed rozpoczęciem pracy w Szwecji. Dlatego ważne jest, abyś potrafił kontaktować się z „Försäkringskassan” i w razie potrzeby dostarczać dokumenty.

3) Cyfrowa e-legitymacja „digital e-legitimation” (BankID lub Freja+)

Dzięki cyfrowej e-legitymacji „Bank-ID” albo „Freja+” zazwyczaj szybciej załatwisz sprawy, np. przez „Moje strony „Mina sidor”” w Försäkringskassan. Jeśli nie masz e-legitymacji, często nadal możesz prowadzić sprawę, ale może to wymagać działania ręcznie przez formularze, pocztę i rozmowy telefoniczne.

4) Zarejestruj konto bankowe w Försäkringskassan

Aby wypłaty przebiegały sprawnie, warto mieć zarejestrowane konto bankowe „registrera bankkonto” w Försäkringskassan. Jeżeli danych konta brakuje albo są błędne, wypłaty mogą się opóźniać.

Więcej (link wewnętrzny): Wypłaty z urzędów w Szwecji – jak pieniądze trafiają na konto.

5) 1177 i kontakt z opieką zdrowotną

1177 to ogólnokrajowe miejsce informacji o zdrowiu i kontaktu z opieką zdrowotną w Szwecji:

• Telefon 1177: porada pielęgniarska (całodobowo).
• 1177.se: zweryfikowane informacje o chorobach i leczeniu oraz e-usługi (np. podgląd dokumentacji, rezerwacja wizyt, odnowienie recept – zależnie od regionu).

Cyfrowa e-legitymacja ułatwia również kontakt z opieką zdrowotną i korzystanie z 1177. Zwróć uwagę, że logowanie do 1177 może być ograniczone, jeśli nie masz numeru personalnego – personnummer.

6) Zawsze aktualizuj adres po przeprowadzce

Zawsze pamiętaj, aby zaktualizować swój nowy adres po przeprowadzce. W przypadku przeprowadzki w obrębie Szwecji nowy adres należy przede wszystkim zgłosić do szwedzkiego urzędu skarbowego „Skatteverket” poprzez zgłoszenie przeprowadzki. Zgłoszenia można dokonać przed przeprowadzką, ale Skatteverket musi je otrzymać najpóźniej tydzień po dniu przeprowadzki. Zgłoszenie jest bezpłatne. Nie ma ogólnego wymogu, aby „aktualizować wynagrodzenie co roku”, ale gdy składasz wniosek o świadczenie lub je otrzymujesz, ważne może być, aby dane o dochodzie „inkomst” i zatrudnieniu „anställning” były poprawne. Jeśli Twoja sytuacja się zmienia (np. nowy pracodawca, zmieniony wymiar czasu pracy lub większa zmiana dochodu), warto dopilnować, aby właściwe informacje były prawidłowe w trwających sprawach.

W razie choroby: krok po kroku od dnia 1 do dnia 14

Dzień 1: zgłoś chorobę pracodawcy „sjukanmäl”

Pierwszego dnia choroby masz obowiązek poinformować pracodawcę „meddela din arbetsgivare” zgodnie z procedurą w pracy (np. telefon, aplikacja lub e-mail). To ważne, ponieważ prawo do wynagrodzenia chorobowego zwykle zakłada, że pracodawca otrzymał Twoje zgłoszenie. Początek okresu jest również objęty odliczeniem karencyjnym „karensavdraget”, jest to zatem dzień, w którym nie otrzymuje się żadnego wynagrodzenia od pracodawcy.

Wskazówka praktyczna: Zapisz prostą notatkę z datą i sposobem zgłoszenia choroby.

Dni 2–14: pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe „sjuklön”

W dniach 2–14 pracodawca zwykle wypłaca wynagrodzenie chorobowe „sjuklön”. Wypłata często wynosi około 80% wynagrodzenia (przed podatkiem), ale wynik może zależeć od potrąceń, struktury Twojej pensji i ewentualnego układu zbiorowego.

Zaświadczenie lekarskie „läkarintyg”: zasada ogólna od dnia 7

Zasadniczo musisz dostarczyć zaświadczenie lekarskie „läkarintyg” pracodawcy, jeśli chorujesz dłużej niż 7 dni kalendarzowych „7 kalenderdagar”, aby otrzymać wynagrodzenie chorobowe. Zaświadczenie ma pokazać, w jakim stopniu Twoja zdolność do pracy jest ograniczona i przez jaki okres, ale zwykle nie musisz ujawniać diagnozy pracodawcy.

Jeśli podejrzewasz, że będziesz chory dłużej niż tydzień, warto zaplanować kontakt z opieką zdrowotną już około po 4-5 dni, aby zdążyć uzyskać dokument na czas.

W pewnych sytuacjach pracodawca może żądać zaświadczenia wcześniej (np. zaświadczenie od pierwszego dnia „förstadagsintyg”), ale obowiązują w tym zakresie szczególne zasady.

Dzień 15 i dalej: kiedy przejmuje Försäkringskassan

Dzień 15: pracodawca powinien zgłosić Twoją chorobę do Försäkringskassan

Gdy chorujesz dłużej niż 14 dni, pracodawca musi zgłosić Twoją chorobę „sjukanmäla” do Försäkringskassan. Bez tego zgłoszenia („zgłoszenie choroby „sjukanmälan””) Twój wniosek o zasiłek chorobowy może w praktyce się opóźnić.

Wskazówka praktyczna: Poproś przełożonego (lub „HR”) o potwierdzenie, że zgłoszenie zostało wykonane, szczególnie jeśli jesteś nowy w pracy lub pracodawca rzadko obsługuje dłuższe zwolnienia.

Złóż wniosek o zasiłek chorobowy „sjukpenning”: cyfrowo przez „Moje strony” / „Mina sidor” (albo na formularzu)

Gdy pracodawca zgłosił chorobę, zwykle możesz złożyć wniosek o zasiłek chorobowy „sjukpenning” przez „Moje strony” / „Mina sidor” w Försäkringskassan. Wniosek cyfrowy jest zazwyczaj najszybszy i wymaga e-legitymacji.

Jeśli nie możesz złożyć wniosku cyfrowo (np. nie masz e-legitymacji), zwykle możesz załatwić sprawę w ten sposób:

• skontaktować się z Försäkringskassan i poprosić o przesłanie papierowego formularza FK 7446 – „Ansökan sjukpenning för anställd med sjuklön”,
• wypełnić go, podpisać i odesłać pocztą,
• liczyć się z dłuższym czasem obsługi z powodu wysyłki i ręcznej obsługi.

Więcej: Gdzie należy wysyłać zaświadczenia i formularze do Försäkringskassan.

Zaświadczenie lekarskie „läkarintyg” dla Försäkringskassan

Försäkringskassan potrzebuje dokumentów, aby ocenić Twoje prawo do zasiłku chorobowego. Zaświadczenie lekarskie jest często wysyłane cyfrowo przez opiekę zdrowotną, ale jeśli dokument nie dotrze, możesz potrzebować wysłać go samodzielnie zgodnie z opcjami właściwymi dla Twojej sytuacji (cyfrowo lub pocztą). Jeśli nie możesz przesłać zaświadczenia lekarskiego drogą cyfrową i musisz wysłać je pocztą, na każdej stronie wpisz swój szwedzki numer personalny (personnummer) lub numer koordynacyjny (samordningsnummer) w prawym górnym rogu.
Proszę również podać numer sprawy („ärendenummer”)- jeśli go posiadasz.

Przygotuj się na potwierdzenie danych (szczególnie jeśli jesteś nowy w Szwecji)

Jeśli Försäkringskassan nie ma wystarczających informacji, możesz zostać poproszony o przesłanie dokumentów, na przykład:

• umowy o pracę lub zaświadczenia o zatrudnieniu,
• odcinków wypłaty,
• informacji o czasie pracy, grafiku i formie zatrudnienia.

W trakcie pobierania zasiłku chorobowego „sjukpenning”: zgłaszaj zmiany

Jeśli otrzymujesz zasiłek chorobowy, zwykle musisz zgłaszać zmiany, które mogą wpłynąć na świadczenie, na przykład gdy zaczynasz pracować w niepełnym wymiarze, zmieniasz pracodawcę lub zmienia się Twój czas pracy/dochód w sposób wpływający na wypłatę.

Szybka oś czasu (przegląd)

Najczęstsze pułapki (i jak ich uniknąć)

• Późne zgłoszenie choroby „Sen sjukanmälan”: zgłoś chorobę pierwszego dnia i stosuj procedurę.
• Brak zaświadczenia lekarskiego na czas „Missat läkarintyg i tid”: jeśli podejrzewasz chorobę dłuższą niż tydzień, wcześnie zaplanuj kontakt z lekarzem.
• Pracodawca nie zgłasza choroby w dniu 15 „Arbetsgivaren missar sjukanmälan dag 15”: poproś HR/przełożonego o potwierdzenie.
• Brak e-legitymacji „Saknar e-legitimation”: zawczasu przygotuj się na formularze i korespondencję pocztową.
• Brak konta bankowego w Försäkringskassan „Bankkonto saknas hos Försäkringskassan”: zarejestruj konto wcześniej, aby uniknąć opóźnień.

Pogłębienie (linki wewnętrzne)

• Zasiłek chorobowy w Szwecji – wyjaśnienie od podstaw
• Wypłaty z urzędów w Szwecji
• Gdzie wysyłać zaświadczenia i formularze do Försäkringskassan
• Leczenie w Polsce, gdy jest się ubezpieczonym w Szwecji

Źródła

• Försäkringskassan: Zwolnienie chorobowe, gdy jesteś zatrudniony „Sjukskriven när du är anställd”
• Försäkringskassan (pracodawcy): Gdy pracownik choruje dłużej niż 14 dni „Om din medarbetare är sjuk i mer än 14 dagar”
• Försäkringskassan (pracodawcy): Gdy pracownik zachoruje „Om din medarbetare blir sjuk”
• Försäkringskassan (pracodawcy): Wynagrodzenie chorobowe „Sjuklön”
• Försäkringskassan: Ubezpieczony w Szwecji „Försäkrad i Sverige”
• Försäkringskassan: Podstawa dochodu do zasiłku chorobowego (SGI) „Sjukpenninggrundande inkomst (SGI)”
• Försäkringskassan: Świadczenia z Försäkringskassan – krok po kroku „Ersättning från Försäkringskassan – steg för steg”
• Försäkringskassan: Poinformuj nas, gdy coś się zmieni „Meddela oss om något ändras”
• Szwedzki parlament „Riksdagen”: Ustawa (1991:1047) o wynagrodzeniu chorobowym „Lag (1991:1047) om sjuklön”
• Rząd Szwecji „Regeringen”: Odliczenie karencyjne zamiast dnia karencji od 2019 „Karensavdrag i stället för karensdag från 2019”
• Szwedzki urząd skarbowy „Skatteverket”: Przeprowadzka do Szwecji (zameldowanie i numer personalny)
• Digg: Zatwierdzone e-legitymacje „Godkända e-legitimationer”
• 1177: Gdy dzwonisz pod 1177 „När du ringer 1177”
• 1177: Logowanie do 1177 „Att logga in på 1177.se”
• Straznyk: Zasiłek chorobowy w Szwecji
• Straznyk: Wypłaty z urzędów w Szwecji – jak trafiają pieniądze na konto
• Straznyk: Gdzie należy wysyłać zaświadczenia i formularze do Försäkringskassan
• Straznyk: Leczenie w Polsce, gdy jest się ubezpieczonym w Szwecji